TRIBOLOGIA - Dwumiesięcznik naukowo-techniczny
Journal

ARTYKUŁ:

Zenon PAWLAK, Jukka S. JURVELIN, Wiesław URBANIAK
BIOTRIBOCHEMIA SMAROWANIA NATURALNYCH STAWÓW

Mechanizm smarowania i tarcia w stawach naturalnych opisany jest w literaturze przez ok. 40 modeli. Znaczny postęp w ostatnich latach zawdzięczamy badaniom eksperymentalnym prowadzonym na poziomie molekularnym. Staw, nazywany biołożyskiem, cechuje ultra-niski współczynnik tarcia rzędu 0,001, często pod obciążeniem do 20 MPa. Maź stawowa (łac. synovia, płyn maziowy) jest środkiem smarującym (pH ~ 7,4) zawierającym ok. 94% wody, chondrocyty, fosfolipidy o m. cz. 700, biomakrocząsteczki, m.in.  lubrycyne, hialuron o m. cz. ok. 200 000. W pracy przedstawiono wpływ pH na hydrofobowość, napięcie powierzchniowe, gęstość  ładunku i współczynnik tarcia powierzchni stawu. W naszym micelarno-lamelarnym modelu smarowania dwuwarstwy (membrany) fosfolipidowe (SAL-surface amorphous layer) osadzone są na chrząstce stawowej i z udzialem biomakrocząsteczek  zapewniają ultraniskie tarcie. Przy spadku hydrofobowości chrząstki z 105° do ok. 60° i zakłóceniu równowagi kwasowo-zasadowej SAL się nie odtwarzania i tarcie w stawie wzrasta.

 

 

Plik artykułu:

2015-06-24-Tribol_5_2010_01_s131_142.pdf

Publikacja:

5/2010

Strony:

131 - 141
Years up to 2012

.:| Designed by Arkadiusz Rzucidło |:.